De schilderkunst uit 1435 is de eerste moderne theoretische verhandeling over het schilderen. In één band zijn nu de herziene Nederlandse vertaling van deze tekst en de eerste Nederlandse vertaling van Alberti’s Het standbeeld verschenen.

De schilderkunst
Leon Battista Alberti  (1404–1472) schreef De pictura in 1435 in Florence, mede als reactie op de ver­nieuwingen in de schilderkunst door Giotto en Masaccio. Alberti vatte de schilderkunst niet langer enkel  op als een ambacht, maar beschouwde  haar ook als een intellectuele  bezigheid. Zijn boek is daarom  niet alleen een verzameling van technische voorschriften over compositie­ technieken, materiaalgebruik of lineair perspectief, maar tevens een esthetische theorie  van de schilderkunst.

De pictura bepaalde de discussies  over de schilderkunst en kunsttheorie tot ver in de negentiende eeuw en was een belangrijke inspiratie voor Piero della Francesca, Mantegna en Leonardo da Vinci.

Het standbeeld
De statua, geschreven in ongeveer dezelfde  periode, was bedoeld als vervolg  van De pictura. In deze handleiding behandelt Alberti de oorsprong  van de driedimensionale afbeelding  van mensen en presenteert hij een systeem van ruimtelijke verhoudin­gen die beeldhouwers nodig hebben  om een perfecte menselijke figuur te vormen.

Dit boek is mede mogelijk gemaakt door financiële steun van het Prins Bernhard Cultuurfonds.

De schilderkunst is vertaald door Lex Hermans en ingeleid en van annotaties voorzien door Caroliene van Eck en Robert Zwijnenberg.  Het standbeeld is vertaald en van annotaties voorzien door Lex Hermans.

Caroline van Eck is hoogleraar Geschiedenis en theorie van de bouwkunst aan de Universiteit Leiden.
Robert Zwijnenberg is hoogleraar Geschiedenis en theorie van de moderne beeldende kunst aan de Universiteit Leiden.
Lex Hermans is research fellow bij de vakgroep Kunstgeschiedenis van de Universiteit Leiden.